TTFB یا Time To First Byte، فاصله‌ی زمانی بین ارسال درخواست از مرورگر کاربر تا دریافت اولین بایت پاسخ از سرور است. این عدد شامل زمان جست‌وجوی DNS، برقراری اتصال TCP، مذاکره‌ی TLS (برای HTTPS) و زمان پردازش درخواست در سرور می‌شود؛ یعنی TTFB تصویر خوبی از سرعت خام هاست و بک‌اند سایت شما به‌دست می‌دهد، جدا از سرعت رندر front-end.

عدد خوب برای TTFB چقدر است؟

• خوب: کمتر از ۸۰۰ میلی‌ثانیه
• نیاز به بهبود: بین ۸۰۰ تا ۱۸۰۰ میلی‌ثانیه
• ضعیف: بیشتر از ۱۸۰۰ میلی‌ثانیه

چون TTFB اولین قدم در بارگذاری صفحه است، هر تأخیر در آن مستقیماً روی LCP هم اثر می‌گذارد — هرچقدر سرور دیرتر جواب بدهد، دیرتر می‌توان محتوای اصلی صفحه را رندر کرد.

مهم‌ترین دلایل TTFB بالا

۱. هاست ضعیف یا دور از کاربر

اگر سرور شما در کشور دیگری میزبانی شود در حالی که اکثر بازدیدکننده‌هایتان ایرانی هستند، فاصله‌ی فیزیکی و مسیر شبکه باعث تأخیر قابل توجه می‌شود. برای سایت‌هایی با مخاطب ایرانی، استفاده از هاست یا CDN با نود داخل ایران (مثل پارس‌پک) معمولاً بیشترین تاثیر را روی کاهش TTFB دارد.

۲. عدم استفاده از کش سمت سرور

اگر هر درخواست باعث اجرای کامل کوئری‌های دیتابیس و رندر پویا شود، سرور زیر بار زیاد کند می‌شود. فعال‌سازی page cache (مثلاً در وردپرس با افزونه‌هایی مثل WP Rocket یا کش سطح سرور مثل Redis/Varnish) می‌تواند TTFB را چند برابر کاهش دهد.

۳. کوئری‌های سنگین دیتابیس

ایندکس نبودن جدول‌های پرکاربرد، کوئری‌های N+1 و عدم استفاده از object cache از دلایل رایج کند شدن پاسخ سرور در سایت‌های داینامیک هستند.

۴. عدم استفاده از HTTP/2 یا HTTP/3

پروتکل‌های جدیدتر اتصال را کارآمدتر مدیریت می‌کنند و به‌خصوص برای سایت‌هایی با منابع زیاد (CSS، JS، فونت)، زمان برقراری ارتباط را کاهش می‌دهند.

چطور TTFB را تست کنیم؟

با تست سرعت SpeedScan می‌توانید TTFB واقعی سایت خود را از دیتاسنترهای داخل ایران اندازه بگیرید — چیزی که ابزارهای خارجی معمولاً به‌خاطر مسیر شبکه‌ی متفاوت، دقیق نشان نمی‌دهند. بعد از هر تغییر هاست یا افزودن کش، یک تست جدید بگیرید تا مطمئن شوید عدد واقعاً بهتر شده است.